SAI ZAW THAIKE

FONGSLAÐUR OG AVBYRGDUR FYRI AT BERA TÍÐINDI

Sai Zaw Thaike er journalistur, og eftir at ein meldurhvirla rakti Myanmar í 2023, fylgdi hann einum neyðhjálpartoymi. Sai Zaw varð handtikin eftir eina viku, hann varð avhoyrdur og avbardur, og í septembur 2023 dømdi ein hernaðardómstólur hann 20 ára fongsul við hørðum arbeiði. Journalistikkur er ógvuliga vandamikil vinnuvegur í Myanmar, tí fleiri enn 200 journalistar hava verið fongslaðir og sjey sigast vera myrdir av herinum, síðan herurin tók valdið í 2021.

SOLEIÐIS KANST TÚ HJÁLPA SAI ZAW THAIKE

Tú kanst skriva Sai Zaw Thaike eitt samhugabræv, sum er eitt persónligt bræv til hansara og gevur honum styrki og stuðul. Tú kanst eisini tekna honum eina tekning av kettu, tí hann Sai Zaw Thaike elskar kettur. Ella tú kanst skriva undir undirskriftainnsavnanina og krevja, at herurin í Myanmar leysletur Sai Zaw Thaike alt fyri eitt.

Um tú skrivar eitt samhugabræv, kanst tú lata Amnesty Føroyum tey, og so senda vit Ellinor øll brøvini úr Føroyum.

Talufrælsið fyri skotum

 

Í nógvum londum stendur talufrælsið av álvara fyri skotum. Nógvar stjórnir misbrúka sín myndugleika til at køva atfinningar og teppa tey, sum friðarliga eru ósamd, við at samtykkja lóggávu, sum ger talufrælsi revsivert, ella við at misbrúka revsilóggávuna til at leggjast eftir atfinningarsomum røddum. Atfinningarsamar framsagnir, ósemja og mótmælir verða sensurerað ella tarnað bæði á netinum og aðrastaðni. 

Hetta verður ofta gjørt í navninum á at basa yvirgangi, at tryggja lóg og landaskil og tjóðartrygd ella at verja átrúnað. Stjórnir sensurera ikki bara framsagnir, men fara miðvíst eftir journalistum, aktivistum, sakførarum, listafólki, lesandi og øllum øðrum, sum ditta sær at tala at, við órættvísum rættargangi, tilvildarligari varðhaldsfongsling og ringari viðferð. 

Stjórnir gera sær dælt við ógreiðum lógarásetingum um at “breiða falstíðindi” ella “eggja til ófrið” og rættvísgera soleiðis drúgva fongsulsrevsing, ofta við ongum veruligum rættargangi. Slík álop á rættindini hjá fólki eru ikki eindømi. Tey endurspegla eitt heimsrák alsamt at avmarka rásarúmið í sivilsamfelagnum, har ið tað at finnast at valdhavum ikki verður sæð sum ein rættur, sum er vardur av altjóðarætti, men sum ein hóttan, sum skal revsast. Hetta skapar ein ræðsluvirknað, fær almenna kjakið at tagna og grevur burtur undan rættvísi og ábyrgd. 

SKRIVA FYRI LÍVI Í UNDIRVÍSINGINI

Vit halda, at tað er eitt gott hugskot at brúka Skriva fyri lívi í undirvísingini (framhaldsdeild og miðnám).

10. desembur er altjóða mannarættindadagur, sum er eitt gott høvi at undirvísa í mannarættindum. Í hesum sambandi halda vit, at tað eisini er eitt gott hugskot at skriva brøv saman við næmingunum, tí so fáa næmingarnir amboð at gera ein ítøkiligan mun fyri at betra um mannarættindastøðuna úti í heimi. Málini, vit í ár skriva fyri, er eisini ein góður máti at ítøkiligera, hvørja ávirkan mannarættindabrot hava fyri einstakar persónar.

Persónarnir, vit í ár skriva fyri, hava til felags, at teirra rættur at mótmæla ikki hevur verið virdur. Hetta er eitt óhugnaligt rák, sum vit síggja um allan heim – eisini í londum tætt við hjá okkum.

Skriva fyri lívi kann brúkast í fleiri lærugreinum t.d. samfelagsfrøði, søgu, landafrøði og málsligu lærugreinunum.

NÓGV OG YMISKT TILFAR

Vit hava nógv ymiskt tilfar um Skriva fyri Lívi og hvussu tað kann brúkast í undirvísingini:

• kunning um Skriva fyri lívi (á føroyskum)
• hugskot til, hvussu Skriva fyri lívi og rætturin at mótmæla kann verða brúkt í undirvísingini (á føroyskum)
• vegleiðing til, hvussu Skriva fyri lívi kann brúkast í undirvísingini (á enskum)
• undirvísingartilfar frá altjóða deild (á enskum), og undirvísingartilfar á enskum til allar sakirnar (á enskum)
• undirvísingartilfar frá donsku deild (á donskum)
  

Og tilfar og kunning um mannarættindaevni, ið knýta seg at málunum, vit í ár skriva fyri:

• um mannarættini, Nám og Amnesty Føroyar (á føroyskum)
• heimsyvirýsingin (einføld útgáva á føroyskum)
• heimsyvirlýsingin við uppgávum (á føroyskum)
• kunning um rættin at mótmæla (á enskum)
• kunning um talufrælsi (á enskum)
• kunning um veðurlagsrættvísi (á enskum)
• kunning um rættindi hjá upprunafólkum
• undirvísingartilfar um talufrælsi (á dosnkum)

Amnesty Academy er ein talgildur skeiðsdepil við hópin av ókeypis skeiðum í mannarættindum, m.a. um:

• talufrælsi
• rættin at mótmæla
• veðurlagsrættvísi

Skriva eitt bæv í hond

Tað ber til at gera samhugabrøvini persónlig við at skriva brævið í hond og prýða brævið við tekningum. 

Tit gera sjálvi av, um tit brúka postkort, vanlig pappír ella okkurt triðja. Vit hava gjørt skapilónir til kort, sum tit sjálvi kunnu printa út og klippa til. 

Skriva eitt bræv á telefonini

Eisini ber til at skriva eina persónliga heilsan á telefonini. Á instagramsíðuni hjá Amnesty International Føroyum hava vit goymt skapilónir undir ‘highlights’. Tit kunnu brúka tær (ella gera tykkara egnu) og skriva eina heilsan og so sjálvandi pynta við emoji-um. Aftaná kunnu tit senda heilsanina til okkum á instagram, og vit senda heilsanina saman við øllum hinum heilsanunum úr Føroyum.

Í ÁR SKRIVA VIT EISINI FYRI